الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
178
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
سَابَاط : راه عبور و راه گذر ميان دو خانه كه مسقف است ( دالان ) . أَخَذَتْ فلاناً سَبَاطِ : تبى طولانى گرفت . السُّبَاطَة خيرٌ من قُمَامة : ( خاكدانى از خاكروبه بهتر است ) . سَبَطَتِ النّاقةُ وَلَدَها : شتر مادينه نوزادش را انداخت . سبع : اصل - سبع - عدد است يعنى ( هفت ) در آيات ( سَبْعَ سَماواتٍ - 29 / بقره ) و ( سَبْعاً شِداداً - 12 / نباء ) يعنى آسمانهاى هفتگانه . و آيات : ( سَبْعَ سُنْبُلاتٍ - 43 / يوسف ) و ( سَبْعَ لَيالٍ - 7 / حاقّه ) و ( سَبْعَةٌ وَ ثامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ - 22 / كهف ) و ( سَبْعُونَ ذِراعاً - 32 / حاقّه ) و ( سَبْعِينَ مَرَّةً - 80 / توبه ) . و در آيه ( سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي - 87 / حجر ) گفته شده سورهء حمد است زيرا هفت آيه است . و السَّبْع الطِّوَال : از سورهء بقره تا اعراف ( با سوره حمد و اعراف جمعا هفت سوره است ) . سورههاى قرآن - مثانى - ناميده شده براى اينكه قصص يا ( بازگو كردن تاريخ امّتهاى گذشته ) در آنها تكرار شده ، از اين واژه سَبْع ، سَبِيع ، سِبْع است يعنى : به نوبت آب دادن شتران هفت روز يك بار . هفته را هم - أُسْبُوع - گويند ، جمعش أَسَابِيع .
--> عليه و آله و سلم أى هما طائفتان منه ، قطعتان منه ، يعنى : مىگويد - منذرى از ابن عبّاس به من خبر داد كه حسن و حسين دو سبط نبى ( ص ) هستند يعنى دو طايفهاى از پيامبر ( ص ) و يا دو پارهاى از وجود او ( تهذيب 12 / 342 ) . جار اللّه زمخشرى مىگويد : الحسن و الحسين سبطا رسول اللّه صلّى اللّه تعالى عليه و سلّم . ( اساس البلاغه - 200 ) . اشارهاى كه ازهرى به معنى - سبطا - يعنى دو طايفه و امّت مىكند نظرش به كثرتى است كه خداوند از نسل حضرت فاطمه عليها السّلام در سوره كوثر وعده داده است ك : ( إِنَّا أَعْطَيْناكَ الْكَوْثَرَ . . . إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ ) .